Türev ve balina göstergeleri: OI, fonlama, long/short, balina yönü, balina pusulası, türev kurulumları

Vadeli piyasada fiyatın arkasında bir de pozisyonlar vardır: kaç para açık pozisyonda, kim kime fonlama ödüyor, kalabalık hangi tarafta, büyük hesaplar ne yapıyor? Balina Avcısı bu soruları alt panel göstergeleri, Balina Pusulası, Pozisyonlanma ekranı ve kapanışta hesaplanan türev kurulumlarıyla cevaplar. Bu derste her birinin ne çizdiğini ve nasıl okunacağını göreceksin. Kavramlar için önce açık pozisyon, fonlama oranı ve long/short oranı derslerine bak.

Alt panel göstergeleri

Bu dört gösterge grafiğin altında ayrı bir panelde çizilir. Panel başlığında göstergenin adı ve yanında renkli bir durum rozeti bulunur; rozet son değeri tek cümleyle yorumlar. Veri sunucudan gelir ve yaklaşık 30 günlük geçmiş taşır.

OI · Açık Pozisyon (yeni para giriyor mu?)

Nedir: Borsalardaki toplam açık pozisyonun milyar dolar cinsinden seyridir. Veri türü: gerçek borsa verisi (Binance ve Bybit vadeli).

Grafikte ne görürsün: Üç çizgi: Binance OI (sarı), Bybit OI (mavi) ve ikisinin toplamı (açık gri). Başlıktaki rozet son 24 saatlik değişimi yazar. Değişim yüzde 4 ve üstündeyse “KALDIRAÇ ŞİŞİYOR (sert hareket yakıtı)”, eksi yüzde 4 ve altındaysa “POZİSYONLAR KAPANIYOR (tasfiye/temizlik)”, arasındaysa “belirgin değişim yok” der.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Fiyat yükselirken OI da yükseliyorsa yeni pozisyon açılıyordur ve hareketin arkasında taze kaldıraç vardır. Fiyat yükselirken OI düşüyorsa yükseliş daha çok short kapanışından geliyor olabilir; bu daha zayıf bir yükseliştir. Fiyat düşerken OI artıyorsa yeni short açılıyordur, ikisi birlikte düşüyorsa longlar temizleniyordur. Hızlı OI artışı, ileride sert bir tasfiye hareketinin yakıtı olabilir.

Ayarlar: Toplam, Binance ve Bybit serileri ayrı ayrı açılıp kapatılır; renkleri değiştirilir.

Dikkat: Dolar cinsinden OI fiyat yükselince de artar; pozisyon sayısı değişmese bile. Her sözleşmenin bir alıcısı ve bir satıcısı olduğu için OI artışı “longlar arttı” demek değildir.

Fonlama · kim kalabalık?

Nedir: Sürekli vadeli sözleşmelerde (perpetual) long ve short taraf arasındaki periyodik ödemenin oranıdır. Veri türü: gerçek borsa verisi (Binance, Bybit, OKX).

Grafikte ne görürsün: Her borsa için bir çizgi: Binance sarı, Bybit mavi, OKX yeşil. Sıfırda “dengeli”, artı 0,03'te “aşırı long”, eksi 0,03'te “aşırı short” referans çizgileri vardır. Artı 0,03'ün üstü kırmızımsı “LONG KALABALIK”, eksi 0,03'ün altı yeşilimsi “SHORT KALABALIK” bölgesi olarak boyanır. Rozet son değeri ve durumu yazar: “LONG KALABALIK (düşüş/sıkışma riski)”, “SHORT KALABALIK (yükseliş sıkışması riski)” ya da “NORMAL, kalabalık yok”.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Pozitif fonlamada longlar shortlara öder; uç pozitif değer long tarafının pahalı ve kalabalık olduğunu söyler. Kalabalık taraf ters bir harekette sıkışabilir: long kalabalığında sert bir düşüş long tasfiyelerini hızlandırabilir. Asıl dikkat edilecek şey uç değerler ve fiyatın bu uç değerlere rağmen ilerleyip ilerlemediğidir.

Ayarlar: Binance, Bybit ve OKX serileri ve renkleri.

Dikkat: Gösterge oranı 8 saatlik varsayar, ama borsaların ödeme aralığı farklı olabilir (4 ya da 8 saat). Pozisyonlanma ekranı bu yüzden borsa oranlarını “dönem başına” diye ayrıca belirtir; farklı aralıklı oranları doğrudan karşılaştırma.

Long/Short · kalabalık hangi yönde?

Nedir: Hesapların ve büyük traderların yüzde kaçının long olduğunu gösterir. Veri türü: gerçek, borsaların yayınladığı oranlar.

Grafikte ne görürsün: Üç çizgi: Binance tüm hesaplar (sarı), Binance büyük traderlar, pozisyon oranı (pembe), Bybit hesaplar (mavi). 50'de “dengeli”, 65'te “aşırı long”, 35'te “aşırı short” çizgileri ve 65 üstü ile 35 altında boyalı bölgeler bulunur. Rozet “herkes yüzde 68 long, AŞIRI LONG KALABALIK” gibi okur; büyük traderlar kalabalıktan 8 puan ya da daha fazla ayrışıyorsa onların oranını da ekler.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Göstergenin açıklaması kalabalığı karşı sinyal olarak okumayı önerir: kalabalık genelde yanılır. En ilginç durum, perakende ağırlıklı hesap oranı ile büyük traderların ayrışmasıdır.

Ayarlar: Üç seri ve renkleri.

Dikkat: Hesap oranı hesap sayısıdır, sermaye payı değildir. Yüzde 70 long, paranın yüzde 70'inin long olduğu anlamına gelmez. Tek başına otomatik ters işlem sinyali değildir.

Balina Yönü (Hyperliquid)

Nedir: Hyperliquid zincir üstü borsasındaki en büyük 80 hesabın bu koindeki net yönüdür. Net yön, izlenen long dolar tutarı ile short dolar tutarının farkının toplama oranıdır. Veri türü: gerçek hesap verisi.

Grafikte ne görürsün: Eksi 100 ile artı 100 arasında gezen turkuaz tek bir çizgi; sıfırda “bölünmüş”, artı 100'de “hepsi long”, eksi 100'de “hepsi short” referansı. Rozet artı 40 ve üstünde “BALİNALAR LONG”, eksi 40 ve altında “BALİNALAR SHORT”, arasında “balinalar bölünmüş” yazar.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Balinaların kalabalıkla aynı ya da ters tarafta olması bir bağlamdır. Ani bir değişim, büyük hesapların pozisyon değiştirdiğini düşündürür.

Ayarlar: Yalnız çizgi rengi.

Dikkat: Geçmiş yalnız toplayıcının çalıştığı andan itibaren birikir. Birkaç hesap tüm resmi değiştirebilir; bu örneklem tüm piyasayı temsil etmez. Kayıt eskiyse gösterge yön üretmez.

Balina Pusulası

Pusula, tek bir zaman diliminde “şu an durum ne, katmanlar birbirini teyit ediyor mu, hangi seviyeler önemli” sorusunu cevaplar. İki parçadır: alt panel ve fiyat üstü. İkisi aynı hesabı ve aynı ayarları kullanır. Yön tahmini ya da olasılık üretmez.

Balina Pusulası · teyit

Nedir: Üç bağımsız katmanı tek bir teyit puanında birleştiren alt panel göstergesidir. Yapı katmanı fiyatın 55 dönemlik ortalamaya göre konumuna, 21 dönemlik ortalamanın eğimine ve tepe-dip dizisine bakar. Akış katmanı gerçek agresif alış-satış farkını (CVD), büyük işlemleri ve defter dengesini kullanır; yalnız kayıtlı sembollerde vardır. Pozisyon katmanı OI ile fiyatın birlikte hareketini, fonlamayı ve kalabalığı okur. Hangi veri varsa o kadar katman çalışır; forex'te yalnız yapı.

Grafikte ne görürsün: Eksi 100 ile artı 100 arasında çubuklar: yukarı yeşil, aşağı kırmızı. En az iki katman aynı yönü gösteriyorsa çubuk koyu, göstermiyorsa soluktur. Artı ve eksi 50'de çizgi vardır. Arka plan rejime göre boyanır: yükselen trend yeşil, düşen trend kırmızı, sıkışma mor, tükenme riski turuncu, yatay boyasız. Sinyaller küçük üçgenlerle işaretlenir: GK gerçek kırılım, ZK zayıf kırılım, K yalnız yapıya dayalı kırılım, SA stop avı, S süpürme, T tükenme. Başlıktaki rozet “TREND yukarı, teyit artı 42, 3/3 katman” gibi okur.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Önce rejim, sonra çubukların koyu mu soluk mu olduğu. Koyu ve aynı yönde ilerleyen çubuklar katmanların uyumlu olduğunu gösterir. Tükenme rejimi, trend sürerken kalabalığın yüzde 68'i aşan bir oranla tek tarafta toplandığını, fonlamanın uç olduğunu ya da CVD'nin fiyatı teyit etmediğini söyler. Sıkışma, oynaklığın son 100 mumun en düşük beşte birinde olduğu dar bir aralıktır.

Ayarlar: Pencere (varsayılan 20 mum), salınım gücü, gerçek kırılım için gereken teyit sayısı (1 ya da 2), karne için maliyet, sinyal disiplini, zayıf kırılımları göster, rejim arka planı, sinyaller, hedef ve geçersiz çizgisi, bilgi paneli, katman çizgileri (yapı, akış ve pozisyonu ayrı çizgiler olarak gösterir) ve renkler.

Dikkat: Sinyaller yalnız kapanmış mumda ve o ana kadar bilinen veriyle üretilir; geriye dönük değişmez. Ama bu, sinyallerin işe yaradığını göstermez.

Balina Pusulası · sinyal ve seviyeler

Nedir: Aynı sinyalleri fiyat grafiğinin üstünde gösterir ve son sinyalin seviyelerini çizer.

Grafikte ne görürsün: Son 6 sinyal mumun altında ya da üstünde etiketle yazar: “GERÇEK KIRILIM”, “ZAYIF KIRILIM”, “STOP AVI”, “SÜPÜRME”, “TÜKENME”. Son sinyal 60 mumdan yeniyse sağ kenara uzanan kesikli iki çizgi çizilir: yeşil “HEDEF” ve kırmızı “GEÇERSİZ”. Sağ üstteki panel rejimi başlıkta yazar; altında yapı, akış ve pozisyon katmanlarının özeti, kalabalık ve fonlama, üst zaman diliminin yönü, son sinyal ve gerekçesi, disiplinin kaç sinyali elediği ve bu grafikteki geçmiş karne yer alır.

Nasıl okunur, trader neye bakar: “Gerçek kırılım”, kapanışın son onaylı tepe ya da dibi geçtiği ve en az bir bağımsız teyidin (akış aynı yönde ya da OI'de yeni pozisyon) geldiği anlamına gelir. Geçersiz seviye, kırılan seviye ile kırılım mumunun dibinden 0,25 ATR ötededir. Hedef, yönde henüz süpürülmemiş ilk tepe ya da dip; o, risk mesafesinden yakınsa iki katı risk uzaklığıdır. “Stop avı”, fitille bir seviyenin alınıp içeri kapanması ve yanında emilim ya da tasfiye patlaması görülmesidir. Etiketin sonunda “deneysel” yazıyorsa (alt panelde soru işareti) o sinyal türü bu grafikte en az 30 sonuç ve pozitif ortalama net getiri göstermemiştir.

Ayarlar: Teyit göstergesiyle aynıdır. Sinyal disiplini açıkken yatay rejimde kırılım sinyali verilmez, üst zaman dilimine ters sinyaller gizlenir ve sinyaller arasında bekleme uygulanır. Kapatırsan bütün ham olayları görürsün. Zayıf kırılımları göster varsayılan olarak kapalıdır; bunlar akışın ya da OI'nin ters olduğu kırılımlardır ve işlem değil uyarıdır.

Dikkat: Paneldeki karne yüklü mumlardaki geçmiş sinyallerin maliyet sonrası sonucudur; ileri test değildir. Panel de yazar: 30'dan az sonuç güvenilmez.

Pozisyonlanma ekranı

Pozisyonlanma

Nedir: Balina pozisyonları, OI, fonlama, long/short ve tasfiyeleri tek ekranda toplayan bölümdür. Klasik arayüzde sol şeritteki Pozisyonlanma düğmesiyle açılan bir paneldir; Kokpit arayüzünde ayrı bir sayfadır. Ayrıca sağ paneldeki Order Flow sekmesinde Konumlanma (Vadeli) kartı vardır.

Ekranda ne görürsün: Klasik paneldeki sırayla: bir durum kartı (sıkışma riski koşulları onay ve çarpı işaretleriyle ve “bu durum geçmişte nasıl sonuçlandı” satırları), dört kutulu “Pozisyonlanma özeti” (OI, fonlama, hesap oranı, son 24 saat tasfiye) ve 1, 4, 24 saatlik OI ile fiyat dörtlüsü, gerçek tasfiyeler kartı, Hyperliquid balinaları (long ve short tutarı, net yön, taraf başına ortalama giriş, kâr ya da zarar, fiyata yakın tasfiye seviyeleri ve pozisyon tablosu), balina değişim analizi ve son balina hareketleri, borsa ayrıntısı ve “Nasıl okunur?” bölümü. “Grafiğe ekle” düğmeleri tek tıkla OI, fonlama ve long/short göstergelerini, tasfiye haritasını ya da balina seviyelerini grafiğe koyar.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Kutulardaki renk yönü değil, kalabalık ve risk durumunu anlatır. Konumlanma kartındaki puan, tam veri olduğunda beş bileşenin ağırlıklı toplamıdır: büyük trader yönü, fonlama (ters), genel hesaplar (ters), spot ile vadeli akış farkı ve OI. Artı 18 üstü long eğilimi, eksi 18 altı short eğilimi, arası nötr sayılır. Kart altındaki tablo değerleri “şimdi, 1 mum önce, 4 mum önce” diye karşılaştırır.

Ayarlar: Kokpit sayfasında sembol ve pencere (15 dakika, 1 saat, 4 saat, 1 gün) seçilir. Klasik panel aktif grafiğin sembolünü izler.

Dikkat: Veri 10 dakikadan eskiyse “VERİ BAYAT” olur ve karar puanına katılmaz. Balina listesi seçilmiş bir örneklemdir. Sembol kayıt listende değilse yalnız borsanın verdiği son 30 gün görünür.

Türev kurulumları

Göstergeler penceresinin Özeller sekmesinde sekiz türev kurulumu bulunur. Bunlar sunucuda, her kapanmış mumda kapanmış mum, OI ve gerçek işlem kaydı birlikte okunarak hesaplanır. Listede her satırın yanında o kapanıştaki durum yazar: Eşleşme, Uyumsuzluk, Aday, İzle, Tahmini model, Ayrı piyasa, Koşul bekliyor ya da Veri eksik.

Bir kurulum açınca grafiğin sol altında katlanabilir bir TÜREV TEYİDİ şeridi belirir. Şerit bu kapanışın özetini yazar: “LONG LEHİNE”, “SHORT LEHİNE”, “ÇELİŞKİLİ”, “SİNYAL YOK”, “KAPANIŞ HESAPLANIYOR” ya da “VERİ EKSİK”. Bir uyarı ters düşüyorsa sona “DİKKAT” eklenir. Yanında diğer zaman dilimlerinin özet işaretleri vardır; birine tıklarsan grafik o dilime geçer. Şerit açılınca etkin kurulumlar kart olarak görünür: rozet, ne dediğini anlatan bir cümle ve “Ölçümler” ayrıntısı. En altta “Kaydedilen sinyaller” listesi, her sinyalin ilk gözlem anından sonraki 6 tam mumda fiyatın en fazla ne kadar yukarı ve aşağı gittiğini yazar; bu bir işlem getirisi değildir. Grafikteki işaret her zaman gözlem mumuna konur, geçmişe sonradan yerleştirilmez.

Sekiz kurulumun ayarları ortaktır: geçmiş işaret sayısı (varsayılan 6), yukarı yön rengi ve aşağı yön rengi. Bu modül bazı hesaplarda kapalı olabilir.

POI · OI ve Delta

Nedir: Bir order block ya da FVG bölgesine dokunuş, aynı anda en az yüzde 0,2 OI artışı ve yüzde 10 aynı yönlü agresif işlem farkı. Veri türü: gerçek OI ve işlem kaydı.

Grafikte ne görürsün: “POI yukarı LONG” işareti ve “POI + OI / DELTA” etiketli kutu; rozet “LONG ADAYI”.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Destek bölgesinde yeni long açılıyor ve alıcı agresif; kartta geçersiz seviye de yazar. Güçlü teyitlerdendir.

Ayarlar: Ortak ayarlar.

Dikkat: Bölgenin kendisi bir tahmindir; ayrıntısı order block dersinde.

Tasfiye Destekli Süpürme

Nedir: Aralığın ihlal edilip geri kapanması, yanında bildirilen tasfiye artışı, OI azalışı ve ters yönde akış. Veri türü: gerçek.

Grafikte ne görürsün: “STOP AVI” işareti; rozet “STOP AVI, LONG” ya da “SHORT”.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Dibin altındaki stoplar alınmış, longlar tasfiye olmuş, OI düşmüş ve alıcı fiyatı geri almış: dönüş adayı.

Ayarlar: Ortak ayarlar.

Dikkat: Geçersiz seviyenin altında kapanış gelirse fikir bozulur.

Kırılım Riski

Nedir: Fiyat kırılırken OI ya da agresif akışın eşlik etmediği kapanışlar. Veri türü: gerçek.

Grafikte ne görürsün: “ZAYIF KIRILIM” işareti; rozet “LONG KOVALANMAZ” ya da “SHORT KOVALANMAZ”.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Bu bir giriş değil, uyarıdır: kırılım tuzak olabilir, geri test ve teyit olmadan kovalama. Ayrıntı için kırılım ve retest.

Ayarlar: Ortak ayarlar.

Dikkat: Uyarı, aynı yöndeki başka bir sinyali “dikkat” ile işaretler.

Premium / Discount · Fonlama

Nedir: Fiyatın aralıktaki konumu, OI geçmişi ve dönemine göre normalleştirilmiş fonlama maliyetinin birlikte okunması. Veri türü: gerçek.

Grafikte ne görürsün: “KALABALIK LONG” ya da “KALABALIK SHORT” işareti.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Fiyat aralığın üstünde, longlar fonlama ödüyor ve OI zirvedeyse yeni long riskli; long temizliği gelirse short fırsatı doğabilir. Kavram için premium-discount dersi.

Ayarlar: Ortak ayarlar.

Dikkat: Kalabalık uzun süre kalabalık kalabilir; zamanlama vermez.

Aktif Emilim Adayı

Nedir: Üç kapanmış mumda güçlü agresif akışa rağmen fiyatın çok az tepki vermesi. Veri türü: gerçek işlem kaydı.

Grafikte ne görürsün: “EMİLİM” işareti; rozet “EMİLİM, LONG ADAYI”.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Satış baskısı fiyatı düşüremiyorsa satışlar toplanıyor olabilir; teyit için yukarı kırılım ya da alıcı akışı bekle. Bu bir aday, yani daha zayıf bir teyittir.

Ayarlar: Ortak ayarlar.

Dikkat: Pasif tarafın kim olduğunu göstermez.

OTE · Tahmini Havuz Kesişimi

Nedir: Yüzde 61,8 ile 78,6 geri çekilme bandının, önceden kaydedilmiş tahmini bir likidite havuzuyla kesişmesi. Veri türü: tahmin içerir.

Grafikte ne görürsün: “OTE, TAHMİN” işareti ve kesikli çerçeveli “OTE + TAHMİNİ HAVUZ” kutusu; rozet “LONG BEKLEME BÖLGESİ”.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Fiyat oraya gelirse tepki aranacak bir yerdir; kurulum kendisi long ya da short oyu vermez. Kavram için golden zone ve OTE.

Ayarlar: Ortak ayarlar.

Dikkat: Tek başına giriş değildir.

Footprint Destekli Kırılım

Nedir: Kırılım mumunun içinde, gerçek işlemlerin 24 fiyat dilimine bölündüğü footprint'te en az üç ardışık dilimde 3 kat çapraz agresif işlem oranı. Veri türü: gerçek işlemler.

Grafikte ne görürsün: “KIRILIM” işareti; rozet “KIRILIM TEYİTLİ, LONG”.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Yukarı kırılım, mumun içinde üst üste baskın alımla gelmiş. Güçlü teyitlerdendir.

Ayarlar: Ortak ayarlar.

Dikkat: Ham işlem kaydı yoksa “Veri eksik” olur.

Balina Risk Seviyeleri

Nedir: Hyperliquid'deki büyük pozisyonların tasfiye fiyatları. Veri türü: gerçek, ama ayrı bir piyasadan.

Grafikte ne görürsün: rozet “REFERANS”; şeritte long ve short tasfiye seviyeleri tutarlarıyla listelenir.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Hedef ya da mıknatıs olarak izlenir; yön vermez ve long ya da short sayımına katılmaz.

Ayarlar: Ortak ayarlar.

Dikkat: Grafikteki borsadaki bir olaydan Hyperliquid cüzdanının kapandığı sonucu çıkarılmaz.

Sık yapılan hatalar

• Fonlamayı zamanlama aracı sanmak: Uç fonlama riski anlatır, dönüşün ne zaman geleceğini değil.
• OI artışını “longlar arttı” diye okumak: Her sözleşmenin iki tarafı vardır; yönü fiyatla birlikte oku.
• Deneysel sinyali kanıtlı sanmak: Pusulada soru işareti, o türün bu grafikte kendini kanıtlamadığını söyler.
• Kırılım Riski uyarısını giriş sanmak: “Kovalanmaz” bir uyarıdır, ters yönde işlem önerisi değildir.
• Balina verisini piyasanın tamamı sanmak: Yalnız izlenen Hyperliquid hesaplarıdır.

Kendini sına