Yapı ve Akıllı Para katmanları: SMC, POI, likidite, premium-discount, Fibonacci, tepki bölgeleri

Akıllı Para (Smart Money) yaklaşımının kavramlarını okulda tek tek işledik: yapı kırılımı ve karakter değişimi, order block, fiyat boşlukları, likidite, premium ve discount, OTE. Balina Avcısı'nda bu kavramlar birden fazla göstergede, birbirinden farklı kurallarla çizilir. Bu derste her birinin grafikte ne çizdiğini, hangi kurala göre çizdiğini ve nasıl okunacağını anlatıyoruz. Başlıklar göstergelerin listedeki adlarıdır; hepsini Göstergeler penceresinin Tümü sekmesinde ya da “Gösterge ara” kutusuyla bulursun.

Önce bir harita: hangisini açmalı?

Bu göstergelerin bir kısmı aynı işi farklı yöntemle yapar. Hepsini aynı anda açarsan üst üste binen kutulardan fiyatı göremezsin. Aşağıdaki tablo seçim yapmana yardım eder.

Yapı ve bölgeler

Akıllı Para (SMC)

Nedir: Piyasa yapısını, order block'ları ve fiyat boşluklarını klasik kurallarla çizen sade bir gösterge. Bir salınım tepesi ya da dibi, iki yanında beşer mum daha alçak ya da daha yüksek kalınca onaylanır. Kapanış son onaylı tepenin üstüne çıkarsa yukarı kırılım olur: önceki yön aşağıysa CHOCH, değilse BOS.

Grafikte ne görürsün: Kırılım mumunun üstünde ya da altında “BOS↑”, “CHOCH↓” gibi etiketler ve kırılan seviyeden kırılım mumuna uzanan kesikli çizgi; boğa yönü yeşil, ayı yönü kırmızı. Order block'lar “OB 67”, boşluklar “FVG 54” etiketli kutulardır; sayı kalite puanıdır. Kutular sağa uzar; fiyat bir kutuya dokununca kutu orada biter, kesik çerçeveli ve soluk kalır.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Order block, kırılımdan önceki 12 mum içinde son ters renkli mumdur ve fitilleriyle birlikte alınır. FVG, birinci mumun en yükseği ile üçüncü mumun en düşüğü arasında kalan boşluktur. Tipik okuma: CHOCH'tan sonraki ilk geri çekilmede taze bir order block ya da FVG, ya da BOS yönünde kalan taze bölgeler. Kalite puanı order block'ta gövdenin mum boyuna oranından, hacimden, kırılıma kadar yapılan yer değiştirmeden ve tazelikten; FVG'de boşluk genişliğinden, hacimden ve tazelikten oluşur.

Ayarlar: Swing uzunluğu (5), yapı, order block ve FVG'yi ayrı ayrı açma, dokununca kapatma, tür başına en çok kutu (8), kalite puanını gösterme, en düşük puan filtresi, renkler.

Dikkat: Bir tepe ancak sağındaki beş mum kapanınca bilinir; yapı etiketleri bu kadar gecikir. Kalite puanı kural tabanlı bir sıralamadır, kazanma olasılığı değildir. Bölge ilk dokunuşta kapandığı için ikinci ve üçüncü testleri bu göstergede izleyemezsin.

Akıllı Para FA

Nedir: Balina Avcısı'nın kendi bölge motoru. Salınımları sabit mum sayısıyla değil, ATR'ye göre bulur: fiyat bir uçtan belirli bir ATR katı geri dönünce o uç onaylı tepe ya da dip olur. Dört tür bölge üretir: kurumsal (yapı kırılımı, likidite süpürmesi ya da hacimli itkiden doğan), yutan mum, bobin (dar mumlardan oluşan bir sıkışmanın güçlü kırılımla terk edildiği yer) ve FVG.

Grafikte ne görürsün: Renk yönü söyler: talep bölgeleri açık beyaz, arz bölgeleri pembe-kırmızı. Çizgi stili türü söyler: kurumsal kalın düz, bobin düz, yutan kesikli, FVG noktalı. Etiket şöyle okunur: “▲ KURUMSAL TALEP 78 KD K2 · YENİ”. Sırasıyla yön, tür, 0 ile 100 arası kalite puanı, doğuş nedeni (KD karakter değişimi, YK yapı kırılımı, SÜP süpürme, İTKİ hacimli itki), K ile birleşim sayısı ve durum: YENİ, T1, T2 ZAYIF, ARŞİV ya da GEÇERSİZ. Kurumsal bölgelerin ortasında kesikli bir yüzde 50 çizgisi vardır. Ayrıca YK ve KD işaretleri, turuncu AL.LİK ve SAT.LİK süpürme etiketleri ve sağ kenarda gri DÜN-Y, DÜN-D, GÜN-A seviyeleri çizilir. Bir bölgenin üzerine gelince nedenini ve geçersiz olacağı fiyatı anlatan bir açıklama açılır.

Nasıl okunur, trader neye bakar: En güçlü bölge henüz hiç test edilmemiş (YENİ), kurumsal, yüksek puanlı ve birleşimli olandır; her test bölgeyi zayıflatır. Süpürme etiketlerine dikkat: AL.LİK “al” demek değildir; alış tarafı likiditenin alındığını, yani fiyatın bir tepenin üstüne fitil atıp altında kapandığını söyler ve çoğu zaman satış yönlü bir ipucudur. SAT.LİK bunun tersidir. Likidite Haritası da açıksa ve talebin hemen altında bir satış tarafı likidite kümesi varsa bölge “+LİK” alır: fiyat önce o stopları süpürüp sonra bölgeden dönebilir, girişte süpürme ve geri alış teyidi beklenir.

Ayarlar: Bölge türleri (FVG varsayılan kapalıdır, çok bölge üretir), görünüm modu (Tümü + Öncelik, Tümü Eşit, Sadece Aktif Güçlü), etiket yoğunluğu, güçlü bölge puanı (72), odak mesafesi (3 ATR), temas davranışı, geçersizlik ölçütü (kapanış ya da fitil), kurumsal hassasiyet (Hassas, Dengeli, Seçici), yapı işareti filtresi, dün ve hafta seviyeleri, Fibonacci (bu göstergede varsayılan kapalı).

Dikkat: Olaylar yalnız kapanmış mumlarda üretilir; yeni bir bölge ancak mum kapanınca çıkar, buna karşılık sonradan yeniden çizilmez. Fiyat bölgeyi kapanışla kırınca bölge geçersiz olur. Dünkü seviyeler UTC gününe göredir ve günlük ile üstü grafiklerde gizlenir.

AP Bölge (Akıllı Para v8)

Nedir: “Akıllı Para Bölge v8” adlı göstergenin sitedeki karşılığı. Hesap sunucuda yapılır, grafik yalnız sonucu çizer; uygulamadaki ajanın AP Bölge kolları da aynı motoru kullanır, yani grafikte gördüğün bölge ajanın gördüğüdür.

Grafikte ne görürsün: Bölgelerin rengi türünü söyler: emir bloğu mavi, KURUMSAL camgöbeği, OTE sarı, yutan eflatun, bobin turuncu, FVG kahverengi, üst zaman diliminin OTE'si açık yeşil, üst zaman diliminin emir bloğu pembe, ikinci üst zaman dilimi menekşe. Çerçeve kalınlığı notu söyler: A kalın, B orta, C ince. Çerçeve çizgisi temas sayısını söyler: hiç dokunulmamış düz, bir temas kesikli, iki ve fazlası noktalı. Etiket fiyatın yanında, sağda yazar: “A82 KURUMSAL TALEP” gibi bir başlık, durum ve fiyat aralığı. Arşive düşen bölgeler soluk, kapanışla kırılanlar gri noktalı kalır. Gösterge ayrıca kendi gün içi VWAP'ını, EMA 20 ve 50'yi, dünkü yüksek, düşük ve gün açılışı basamaklarını, otomatik Fibonacci ile OTE bandını, YK ve KD işaretlerini ve süpürme üçgenlerini çizer: aşağı üçgen tepe süpürüldü, yukarı üçgen dip süpürüldü demektir. Sağ üstte dört satırlık bir mini panel vardır: ARZ, TALEP, YAPI ve FİB.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Not, bölgenin canlı güç puanından gelir; varsayılan eşiklerle 75 ve üstü A, 55 ve üstü B, altı C'dir. A işlem bölgesi sayılır ve ilk teması en güçlüsüdür; B izlenir ve teyit ister; C yalnız bağlamdır. Mini panel en yakın arz ve talebi (B ve üstü öncelikli), fiyata ATR cinsinden uzaklığını, yapının ve üst zaman diliminin yönünü, fiyatın VWAP'ın üstünde mi altında mı olduğunu ve Fibonacci OTE bantlarını özetler. “ENGEL” yazan bir bölgenin önünde henüz dokunulmamış bir karşı bölge vardır ve puanından 10 düşülmüştür.

Ayarlar: Görünüm modu (Sadece A / B seçilirse C'ler gizlenir), renk modu (sabit ya da nota ve mesafeye göre otomatik), orta çizgi, uzatma, etiket yoğunluğu ve detayı, yapı filtresi, üst zaman dilimi bölgeleri, VWAP ve EMA'lar, mini panel ve konumu. Beş dakika ve altı grafiklerde gösterge “Scalp” profiline geçer: yalnız A bölgeleri etiketlenir, yapıda yalnız KD çizilir.

Dikkat: Sunucu ilk kez hesaplarken grafikte “hesaplanıyor” yazar. Kendi VWAP ve EMA çizgilerini çizdiği için ayrı VWAP ya da EMA göstergeleriyle birlikte açarsan çizgiler çiftlenir. Not ve puan bir kural notudur, kazanma olasılığı değildir.

Kurumsal Bölgeler (POI)

Nedir: Order block ve FVG adaylarını beş ölçütle puanlayıp her yönde en güçlü ikisini gösteren gösterge. Ölçütler: bölgenin hiç dokunulmamış olması, doğru yarıda durması (alış bölgesi aralığın ucuz yarısında, satış bölgesi pahalı yarısında), OTE bandına denk gelmesi, üst zaman diliminin yönüyle uyumlu olması ve bir order block ile bir FVG'nin üst üste binmesi.

Grafikte ne görürsün: Yeşil alış ve kırmızı satış kutuları; etiket “AL POI 3 ·OB+DISC+BIAS” gibidir. Sayı çakışma puanıdır (en çok 5), artı işaretiyle sıralananlar bölgenin türü ve sağlanan ölçütlerdir: DISC ya da PREM konum, OTE, BIAS yön uyumu, OB+FVG örtüşme. Kutunun başında “▲ POI” ya da “▼ POI” işareti durur; puan arttıkça dolgu koyulaşır.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Tazelik puanın bir parçasıdır ama etikette yazmaz; zaten yalnız taze bölgeler gösterilir. Yani “AL POI 3 ·OB+DISC+BIAS” bölgesinin üç puanı tazelik, discount ve yön uyumundan gelir. Fiyat bir POI'ye ilk kez geldiğinde trader alt zaman diliminde bir tepki ya da karakter değişimi arar; bölgenin kendisi giriş tetiği değil, ilgi alanıdır.

Ayarlar: Salınım gücü (5), aralık geriye bakış (140 mum), FVG geriye bakış (80 mum), en az çakışma (2), yön başına en çok bölge (2), üst zaman dilimi yönünü kullanma ve onun pivot gücü, renkler.

Dikkat: Bölgeye bir kez dokunulunca listeden düşer. Ucuz ve pahalı yarı son 140 mumdaki onaylı tepe ve dipten hesaplanır; aralık değişince puanlar ve gösterilen kutular da değişir. Üst zaman dilimi verisi gelmezse yön, açık grafiğin kendisinden hesaplanır.

Likidite

Likidite (BSL/SSL)

Nedir: Salınım tepelerinin üstünde biriken alış tarafı likiditeyi (BSL, buy-side liquidity) ve diplerinin altında biriken satış tarafı likiditeyi (SSL, sell-side liquidity) seviye olarak çizer. Bu seviyelerin arkasında stop emirleri ve kırılım emirleri toplanır.

Grafikte ne görürsün: BSL kırmızı, SSL yeşil yatay çizgiler; tepe ya da dipte başlar, sağa uzanır, başında BSL ya da SSL yazar. Birbirine çok yakın ikinci bir tepe ya da dip EQH ya da EQL (eşit tepe, eşit dip) etiketini alır. Fiyatın geçtiği, yani süpürülmüş seviyeler soluk ve kesikli kalır.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Süpürülmemiş seviyeler, özellikle eşit tepe ve dipler, fiyatın hedefleyebileceği stop havuzlarıdır; kâr hedefini bunların hemen önüne koymak yaygın bir yaklaşımdır. Bir seviye süpürülüp fiyat hemen geri dönerse bu, sonraki göstergenin aradığı dönüş kurulumunun ilk adımıdır.

Ayarlar: Pivot gücü (6), yön başına en çok seviye (6), eşit seviye toleransı, BSL ve SSL'yi ayrı açma, süpürülenleri gösterme, sağa uzatma, renkler. Toleransın açıklamasında yüzde yazsa da kodda son mumların ortalama boyuna göre çalışır: varsayılan 0,1 değeri yaklaşık ortalama mum boyunun 0,4 katına denk gelir.

Dikkat: Göstergenin kendi notu açık: kriptoda yapılan testte bu stop havuzlarına dokunulunca hareket daha sık kırılıp devam etti; körlemesine karşı yönde işlem açma. Kılavuzdaki ölçümde de likidite seviyeleri ilk dokunuşta rastgele çizgilerden daha fazla geri dönmedi. Seviyeler pivot onayı için altı mum gecikir.

Likidite Süpürme → CHoCH

Nedir: Bir dönüş kurulumunu arayan gösterge. Alış yönü için kural şudur: yakın zamanda onaylanmış bir dibin altına fitil atılır ve mum yeniden dibin üstünde kapanır (süpürme); ardından kısa süre içinde son onaylı tepe kapanışla yukarı kırılır (karakter değişimi). Satış yönü bunun aynasıdır.

Grafikte ne görürsün: Kurulum tamamlanınca kırılım mumunda “AL ▲” ya da “SAT ▼”, süpürme mumunda “SÜPÜRÜLDÜ” yazar. Süpürülen seviyeden sinyal mumuna kesikli bir çizgi uzanır; sinyalden sonraki birkaç mum boyunca süpürülen seviye ile iğnenin ucu arasında “STOP” etiketli ince bir kutu durur. En yeni altı sinyal gösterilir.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Kuralın mantığında giriş kırılım mumunun kapanışı, stop süpürme iğnesinin ucudur; hedef için karşı taraftaki likidite (en yakın BSL) kullanılır. Süpürülen seviye önemli bir likiditeyse (önceki günün dibi, eşit dipler) ve üst zaman diliminin yönüyle uyumluysa kurulum daha anlamlıdır. İğne uzunsa stop da uzaktır; risk ödül oranını girmeden hesapla.

Ayarlar: Salınım gücü (5), teyit penceresi (8 mum: süpürmenin dip onaylandıktan sonra kaç mum içinde, kırılımın da süpürmeden sonra kaç mum içinde gelmesi gerektiği), içeri kapanış şartı, yalnız üst zaman dilimi yönünde (varsayılan kapalı), en çok sinyal, seviye ve stop gösterimi, renkler.

Dikkat: Sinyal mum kapanışında oluşur; kapanmamış mumda beliren işarete güvenme. Sinyal günlüğündeki Grafik Backtest bu kuralı açık grafiğin geçmiş mumlarında sınar; bu ileri test değildir ve ayarlarla oynayıp en iyi sonucu seçmek aşırı uyuma götürür. Nedenini backtest ve ileri test dersinde anlattık.

Konum

Premium/Discount + OTE

Nedir: Son işlem aralığını, yani son onaylı salınım tepesi ile dibi arasını ikiye böler. Üst yarı pahalı bölge (premium), alt yarı ucuz bölgedir (discount); tam orta denge (EQ). Üstüne OTE, yani optimal giriş bandını ekler.

Grafikte ne görürsün: Hafif kırmızı “PREMIUM” ve hafif yeşil “DISCOUNT” kutuları, aralarında mavi kesikli “EQ %50” çizgisi ve sarı bir “OTE AL %62-79” ya da “OTE SAT %62-79” kutusu. Kutular aralığın ilk ucundan sağa uzanır.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Aralığın dibi önce, tepesi sonra geldiyse bacak yükseliştir ve OTE ucuz tarafta, tepeden yüzde 62 ile 79 aşağıda çizilir: “OTE AL”. Tersi durumda OTE pahalı tarafta “OTE SAT” olur. Akıllı Para mantığında alışlar ucuz yarıda, satışlar pahalı yarıda aranır; EQ civarı ne ucuz ne pahalıdır.

Ayarlar: Geriye bakış (90 mum), pivot gücü (5), OTE alt ve üst oranı (varsayılan 0,62 ve 0,79), her parçanın görünürlüğü, dolgu saydamlığı, renkler.

Dikkat: Yeni bir tepe ya da dip onaylandıkça aralık değişir ve kutular yer değiştirir. Ucuz yarıda olmak tek başına alım sebebi değildir; düşüş trendinde fiyat ucuz yarının da altına iner.

Otomatik Fibonacci

Nedir: Son büyük salınımı kendisi bulup Fibonacci düzeltme seviyelerini ve OTE bandını çizen gösterge. Salınım ATR'ye göre bulunur: fiyat bir uçtan belirli bir ATR katı geri dönünce yeni bacak başlar. Aynı ayarlar Likidite Haritası'nın Fibonacci grubunda da vardır. Elle çizim aracını grafik ve çizim dersinde anlattık.

Grafikte ne görürsün: Bacağın bittiği mumdan sağ kenara uzanan yatay çizgiler. 0.5, 0.618 ve 0.786 anahtar seviyelerdir, turuncu ve düz çizilir; diğerleri gri ve kesiklidir. Sağ kenarda oran ve fiyat etiketleri, 0.618 ile 0.786 arasında hafif turuncu “OTE” kutusu ve ölçülen salınımı gösteren noktalı bir çizgi bulunur. Çizim aracındaki gibi 0 bacağın bittiği uç, 1 başladığı uçtur.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Fiyat OTE'ye geri çekildiğinde trend yönünde bir tepki aranır. Asıl değer çakışmadadır: OTE bir POI'ye, bir tepki bölgesine ya da süpürülmüş bir likidite seviyesine denk geliyorsa bölge daha ilginçtir.

Ayarlar: Salınım ölçeği: 10 küçük salınımlar için 2 ATR, 25 orta salınımlar için 3,5 ATR, 50 büyük salınımlar için 6 ATR. Çizim çıkmıyorsa bu değeri değiştir. Seviyeler virgülle yazılan bir listedir; OTE bandı, etiketler, salınım bacağı ve renkler ayrıca açılıp kapatılır.

Dikkat: Kılavuzun da açıkça yazdığı gibi Fibonacci oranlarının tek başına öngörü gücü kanıtlanmış değildir; çakışma aramak daha anlamlıdır. Yeni bir bacak başladığında bütün seviyeler yer değiştirir. Hesap kapanmış mumlarla yapılır.

Zaman diliminden bağımsız harita

Tepki Bölgeleri

Nedir: Sunucuda 1 saatlik, 4 saatlik ve günlük kaynaklardan kurulan destek ve direnç bölgeleri. Hangi zaman dilimine bakarsan bak aynı fiyatta dururlar. Kaynaklar: kurumsal bölgeler, salınım tepe ve dipleri, önceki gün, hafta ve ay seviyeleri, hacim düğümleri, OTE, yuvarlak rakamlar ve canlı tasfiye kümeleri. Sistem kendi geçmişinden “fiyat bu bölgeye gelirse kenardan 1 ATR geri döner mi?” sorusunun cevabını öğrenir ve sonucu rastgele çizilmiş seviyelerle kıyaslar.

Grafikte ne görürsün: Destekler beyaz, dirençler pembe-kırmızı kutulardır; kırılmış bölge gri olur. Güçlü bölgenin çerçevesi kalın ve düz, diğerlerininki kesiktir; fiyat bölgenin içindeyse dolgu koyulaşır. Etiket bölgenin türünü yazar: trende karşı bölge “DÖNÜŞ”, trend yönündeki bölge “DÜZELTME SONU”. Model kanıtlıysa yanında yüzdeler yazar: ulaşma (fiyatın 48 saat içinde bölgeye gelmesi), tepki ve büyük hareket. Değilse “güç 7” gibi bir kaynak gücü ve “öğreniyor”, “ölçümle üstün” ya da “kanıt zayıf” notu yazar. Ayrıca bölgeyi oluşturan ilk üç kaynak ve “FİYAT BÖLGEDE” ya da “kırıldı” durumu görünür. Her tarafın öndeki bölgesi için sağ kenarda kırmızı kesik bir STOP ve yeşil kesik bir HEDEF çizgisi çizilir.

Nasıl okunur, trader neye bakar: Her bölge bir bekleyen emir planı taşır: giriş bölgenin yakın kenarı, stop 1 ATR öte, birinci hedef 1 ATR, ikinci hedef 3 ATR. Güç puanı şöyle hesaplanır: kaynak türü sayısının iki katı, artı en yüksek kaynak zaman dilimi (1 saat için 1, hafta ve ay için 4), artı güçlü bir FA bölgesi varsa 1, artı birden çok zaman diliminde görünüyorsa 1. Bölgenin üzerine gelince bu güçteki bölgelerin geçmişte yüzde kaç tepki verdiği ve rastgele çizginin oranı yazar; aradaki farkın anlamlı olup olmadığını da söyler.

Ayarlar: Gösterim (Güçlü olanlar ya da Tümü), taraf başına bölge (2), emir planı çizgileri, kaynakları yazma, etiket boyutu, renkler.

Dikkat: Yüzdeler yalnız model ileri testte rastgele seviyeleri geçtiyse yazılır; geçemediyse yüzde gösterilmez, bölgeler kaynak gücüyle sıralanır. “Kanıt zayıf” gördüğünde sıralamayı bir ipucu olarak oku, olasılık olarak değil. Kayıt sunucuda arka planda güncellenir; etiketin açıklamasında kaç dakika önce güncellendiği yazar. Bunlar geçmiş istatistiktir; al ya da sat tavsiyesi değildir.

Sık yapılan hatalar

• Her şeyi aynı anda açmak: SMC, FA, AP Bölge ve POI aynı fiyat bölgelerini farklı kutularla çizer. Birini seç.
• AL.LİK'i al sinyali sanmak: Etiket alış tarafı likiditenin alındığını söyler; fiyat bir tepenin üstünde stopları toplayıp geri dönmüştür.
• Puanı olasılık sanmak: Kalite puanları, A, B, C notları ve POI sayıları kural tabanlı sıralamalardır. Ölçülmüş oranları yalnız Tepki Bölgeleri ve kanıt ekranları verir.
• Bölgeyi tetik sanmak: Bölge, nereye bakacağını söyler. Giriş için fiyatın orada ne yaptığını gör: süpürme, geri alış, alt zaman diliminde karakter değişimi.

Kendini sına