Premium-discount bölgeleri ve seanslar (Asya, Londra, New York)

Bu derste iki basit ama çok kullanılan fikri ele alacağız. Birincisi nerede işlem yaptığınla ilgili: bir hareketin pahalı tarafında mı, ucuz tarafında mı alıyorsun? Buna premium ve discount bölgeleri denir. İkincisi ne zaman işlem yaptığınla ilgili: kripto yedi gün yirmi dört saat açık olsa da piyasanın canlı ve ölü saatleri vardır. Buna da seanslar denir. İkisi de sana bir sinyal vermez; ama kötü yerde ve kötü saatte açılan işlemleri ayıklamana yardım eder.

Salınım aralığı ve denge

Önce bir salınım aralığı (dealing range) seçersin: son belirgin dip ile son belirgin tepe arası. Yükselişte bu, hareketin başladığı dipten ulaştığı tepeye kadardır. Sonra bu aralığı ikiye bölersin:

• Premium: Aralığın üst yarısı. Fiyat bu hareketin “pahalı” tarafındadır.
• Discount: Aralığın alt yarısı. Fiyat “ucuz” tarafındadır.
• Denge (equilibrium): Tam orta, yani yüzde 50 seviyesi. Fibonacci düzeltme aracındaki 0.5 seviyesiyle aynıdır.

Kural basittir: yükseliş beklentisiyle alımı discount'ta, düşüş beklentisiyle satımı premium'da ara.

Neden işe yarar? Risk/ödül meselesi

Premium-discount fikrinin gücü bir kehanetten değil, aritmetikten gelir. Yükseliş trendinde alım yaptığını düşün. Mantıklı stop, hareketin başladığı dibin altıdır; mantıklı hedef, önceki tepe ya da üstüdür. Discount'tan alırsan stopa yakın, hedefe uzak olursun. Premium'dan alırsan tam tersi.

Bir de piyasa mantığı var: trendler genelde düz gitmez, dalgalar hâlinde ilerler. Geri çekilmeler çoğu zaman hareketin bir kısmını geri alır. Geri çekilmenin ne kadar derin olacağını bilemezsin; ama yarısından fazlasını geri aldığında girmek, sana daha iyi bir ortalama fiyat verir. Buna karşılık güçlü trendlerde fiyat bazen discount'a hiç inmez ve işlemi kaçırırsın. Bu, yöntemin bedelidir.

Nasıl uygulanır?

1. Yönü belirle: Üst zaman diliminde trend ne? Yükselişte discount'ta alım, düşüşte premium'da satış ara. Trendin tersine premium'dan short ya da discount'tan long, daha düşük ihtimalli bir işlemdir.
2. Aralığı doğru seç: Hangi dip ve tepeyi aldığın sonucu değiştirir. Genelde son yapı kırılımını yapan hareketin dibi ve tepesi kullanılır. Aralık değişince premium ve discount da değişir.
3. Bölgenin içinde bir neden ara: Discount tek başına giriş sebebi değildir; bir filtre gibidir. İçinde bir order block, bir FVG ya da 0.618–0.786 golden zone gibi daha somut bir bölge ara.
4. Onay bekle: Bölgeye gelince mumların tepkisini izle.
5. Geçersizlik: Fiyat aralığın dibini kırarsa aralık bozulmuştur; yeni bir aralık çizilir.

Seanslar: piyasanın saatleri

Kripto hiç kapanmaz, ama onu alıp satan insanların uyku saatleri vardır. Gün, geleneksel finans merkezlerinin çalışma saatlerine göre üç seansa ayrılır. Saatler yaklaşık değerlerdir ve yaz-kış saati uygulamasıyla bir saat kayar. Türkiye saati UTC'den 3 saat ileridir.

Londra ile New York'un çakıştığı saatler genelde günün en likit ve en oynak dönemidir. ABD'nin önemli ekonomik verileri, örneğin enflasyon ve istihdam rakamları, Türkiye saatiyle çoğunlukla 15.30 ya da 16.30 civarında açıklanır. ABD hisse piyasasının açılışı da 16.30 ya da 17.30'dadır. Bu anlarda kripto da sert hareket edebilir.

Açılışlarda ne olur?

Bir seans açıldığında yeni katılımcılar gelir ve emir akışı aniden artar. Gece biriken emirler, gelen haberler ve önceki seansın tepe-dipleri birlikte test edilir. Sık anlatılan bir örüntü şudur: Asya seansı dar bir aralık çizer, Londra açılışında fiyat bu aralığın bir ucunu süpürür ve sonra ters yöne gider. Bu, Asya seansının tepe ve diplerinin birer likidite havuzu olmasıyla açıklanır. Bazen böyle olur, bazen fiyat aralığı kırıp aynı yönde devam eder. Bunu bir kural değil, izlenecek bir senaryo olarak gör ve kendi verinde test et.

Haftanın günleri ve hafta sonu

Hafta sonu kurumsal masaların çoğu kapalıdır, birçok trader ekran başında değildir. Emir defteri incelir. İnce defterde iki şey olur: fiyat çoğu zaman dar bir aralıkta sürüklenir, ama arada küçük bir emir bile beklenmedik bir iğne yaratabilir. Hafta sonu oluşan kırılımlar, pazartesi gerçek hacim geldiğinde sık sık geri alınabilir.

Bitcoin'in Amerika'daki CME borsasında işlem gören vadeli sözleşmeleri hafta sonu kapalıdır. Cuma kapanışı ile pazar akşamı açılışı arasındaki fiyat farkına CME boşluğu denir. Bazı trader'lar bu boşluğun dolmasını bekler; çoğu zaman dolar ama dolmadan kalanlar da vardır, ne zaman dolacağı da belli değildir.

Saatleri işlemine nasıl katarsın?

• Ne zaman işlem yapacağını seç: Her saatte ekran başında olamazsın. Senin stratejinin hangi saatlerde daha iyi çalıştığını geçmiş işlemlerinden ölç.
• Açılışın ilk dakikalarına dikkat: Oynaklık ve kayma artar; stoplar beklenenden kötü fiyattan dolabilir.
• Haber takvimine bak: Önemli bir veri açıklanmadan hemen önce yeni pozisyon açmak bir yazı-turaya dönebilir.
• Ölü saatlerdeki kırılımlara temkinli yaklaş: Düşük hacimli bir kırılım, hacim geldiğinde geri alınabilir.
• Günlük mum kapanışını bil: Çoğu borsada günlük mum UTC 00.00'da, yani Türkiye saatiyle 03.00'te kapanır.

Sık yapılan hatalar

• Discount'u tek başına alım sebebi saymak: Düşüş trendinde her yeni dip yeni bir discount yaratır; trend dönmeden alım yapmak düşen bıçağı tutmaktır.
• Aralığı keyfe göre değiştirmek: İstediğin cevabı verecek dip ve tepeyi seçmek kendini kandırmaktır. Kuralını önceden yaz.
• Seans saatlerini kesin kural sanmak: Kripto'da büyük hareketler gece yarısı da olabilir. Seanslar eğilimdir, yasa değildir.
• Yaz-kış saatini unutmak: Londra ve New York saatleri yılda iki kez bir saat kayar.
• Hafta sonu iğnesine kaldıraçla yakalanmak: İnce defterde stopun ve likidasyon fiyatın beklediğinden kolay tetiklenebilir.

Balina Avcısı'nda

Fibonacci aracıyla bir salınım aralığını çekince 0.5 seviyesi denge çizgisini verir; üstü premium, altı discount'tur. Fibonacci / OTE golden zone göstergesi discount içindeki 0.618–0.786 aralığını işaretler. Okuyucu çok zaman dilimli yön özetiyle hangi tarafta işlem aramanın daha mantıklı olduğunu görmene yardım eder. Mum kapanış sayacı da günlük ya da dört saatlik mumun kapanmasına ne kadar kaldığını gösterir.

Kendini sına