Order flow: delta, CVD, footprint ve emir defteri

Mum grafiği sana bir sonucu gösterir: fiyat nereden nereye gitti. Order flow, Türkçesiyle emir akışı, bu sonuca nasıl gelindiğini gösterir: kim piyasa emriyle agresif alım yaptı, kim satış yaptı, hangi fiyatlarda büyük emirler bekliyordu, kim kimi ezdi? Bu derste delta, kümülatif delta (CVD), uyumsuzluk, emilim, footprint, emir defteri duvarları ve büyük işlemler konularını göreceğiz. Bunlar güçlü araçlardır ama çok gürültülüdür; tek başına değil, bir seviye ve bir plan içinde kullanılır.

Agresif ve pasif taraf

Borsada her işlemin bir alıcısı ve bir satıcısı vardır. Bu yüzden “bugün alım satımdan fazlaydı” cümlesi, kelimesi kelimesine yanlıştır: alınan miktar her zaman satılan miktara eşittir. Farkı yaratan, işlemi kimin başlattığıdır.

• Pasif taraf (maker): Emir defterine limit emir koyup bekleyen taraf. Fiyatı belirler ama acele etmez.
• Agresif taraf (taker): Piyasa emriyle gelip defterde bekleyen emre çarpan taraf. Hemen işlem yapmak için mevcut fiyatı kabul eder.

Agresif alıcı, satış tarafında bekleyen en ucuz emirleri alır; bunlar bitince fiyat bir basamak yukarı çıkar. Agresif satıcı ise alış tarafında bekleyen emirlere satar ve fiyatı aşağı iter. Kısa vadede fiyatı hareket ettiren agresif taraftır; ama pasif taraf yeterince büyükse agresif tarafı durdurabilir.

Delta

Delta, belirli bir sürede agresif alış hacmi ile agresif satış hacmi arasındaki farktır. Genelde her mum için ayrı hesaplanır.

Kümülatif delta (CVD)

CVD (cumulative volume delta), deltaların art arda toplanmasıyla oluşan çizgidir. Her mumda o mumun deltası bir öncekine eklenir. CVD yükseliyorsa agresif alımlar ağır basıyor, düşüyorsa agresif satışlar ağır basıyor demektir.

CVD'nin başlangıç değeri keyfidir; hangi andan saymaya başladığına göre değişir. Bu yüzden CVD'nin mutlak değerine değil, eğimine ve fiyatla ilişkisine bakılır. Ayrıca CVD hangi borsanın ve hangi piyasanın verisinden hesaplandıysa yalnız onu gösterir. Spot ve vadeli CVD'yi ayrı izlemek, hareketi hangi piyasanın taşıdığını anlamaya yarar: yükseliş yalnız vadeli CVD ile geliyorsa kaldıraçla, spot CVD de eşlik ediyorsa gerçek alımla taşınıyor olabilir.

Fiyat ile CVD uyumsuzluğu

Normalde fiyat ve CVD aynı yöne gider. Ayrıştıklarında dikkat etmek gerekir:

• Fiyat yeni dip, CVD daha yüksek dip: Fiyat düşmüş, ama bu düşüşe öncekinden daha az agresif satış eşlik etmiş. Satış baskısı zayıflıyor ya da aşağıda büyük alıcılar satışları karşılıyor olabilir.
• Fiyat yeni tepe, CVD daha düşük tepe: Yükselişe öncekinden daha az agresif alım eşlik ediyor. Alım baskısı zayıflıyor olabilir.
• Fiyat yatay, CVD sert düşüyor: Çok fazla agresif satış var ama fiyat düşmüyor. Bu bir sonraki başlıktaki emilimin işareti olabilir.

Uyumsuzluk bir dönüş garantisi değildir. Güçlü bir düşüşte CVD defalarca uyumsuzluk gösterebilir ve fiyat düşmeye devam edebilir. Gösterge uyumsuzluklarında olduğu gibi, fiyat yapısında bir onay beklemek gerekir.

Emilim (absorption)

Emilim, agresif emirlerin karşı taraftaki büyük pasif emirler tarafından karşılanması ve fiyatın ilerleyememesidir. Örneğin bir destek bölgesinde art arda büyük negatif delta görürsün, yani çok agresif satış var, ama fiyat düşmez. Demek ki aşağıda bekleyen büyük limit alış emirleri bu satışların hepsini yutuyor.

Emilimden sonra iki şey olabilir. Agresif satıcılar tükenir ve fiyat yukarı döner; çünkü artık itecek kimse kalmamıştır ve emen taraf büyük bir pozisyon toplamıştır. Ya da pasif alıcı ya miktarını doldurur ya da emrini çeker; o zaman fiyat seviyeyi kırar ve hızla düşer. Emilim, tek başına yönü değil, “burada büyük bir oyuncu var” bilgisini verir.

Footprint: mumun içi

Footprint grafiği, her mumu fiyat basamaklarına böler ve her basamakta ne kadar agresif satış ve agresif alış olduğunu yazar. Genelde solda alış tarafına çarpan satışlar (bid), sağda satış tarafından yapılan alımlar (ask) gösterilir. Aşağıda örnek bir mumun footprint'i var:

Bu tablodan şunları okursun: 100 ve 101'de çok agresif satış var, ama mum aşağıda kalmamış ve 103–104'e çıkmış. Demek ki dipte satışlar emilmiş. 103'te agresif alış satışın kabaca iki buçuk katı; burada alıcılar baskın. Bir basamakta bir taraf diğerinin birkaç katıysa buna dengesizlik (imbalance) denir. Mumun toplam deltası artı 190 artı 20 eksi 5 eksi 430 eksi 420, yani eksi 645'tir; ama mum yeşil kapanabilir. Bu, tek başına deltaya bakmanın neden yetmediğini gösterir.

Emir defteri, duvarlar ve sahte duvarlar

Emir defteri, bekleyen limit emirleri fiyat basamaklarına göre gösterir. Bazen bir basamakta diğerlerinden çok daha büyük bir emir görürsün; buna duvar denir. Büyük bir alış duvarı destek, büyük bir satış duvarı direnç gibi görünür.

Ama görünen emir, dolacak emir değildir. Limit emir her an iptal edilebilir. Fiyatı etkilemek için gerçekte dolma niyeti olmadan büyük emir koyup fiyat yaklaşınca çekmeye spoofing (sahte emir) denir. Düzenlenmiş piyasalarda yasaktır, borsaların kurallarına da aykırıdır, ama kripto'da hâlâ görülür. Tersi de vardır: buzdağı (iceberg) emirler, büyük bir emrin yalnız küçük bir kısmını defterde gösterir; dolan kısım yenilendikçe gerçek büyüklük ortaya çıkar.

Bir duvarın gerçek olup olmadığını anlamak için şuna bak: fiyat yaklaştığında duvar yerinde kalıyor mu ve işlem görüyor mu? İşlem görüp eriyorsa gerçektir. Fiyat yaklaşırken kayboluyorsa sahte olabilir.

Büyük işlemler

İşlem akışı (time and sales) her işlemi tek tek gösterir. Ortalamanın çok üstündeki işlemler, büyük bir oyuncunun varlığını gösterir. Ama dikkat: büyük bir agresif alım yeni bir long olabileceği gibi, büyük bir short'un kapanması da olabilir. Ayrıca büyük oyuncular emirlerini genelde küçük parçalara böler; bu yüzden en büyük işlemleri görmek, en büyük oyuncuları görmek demek değildir. Büyük işlemlerin önemli bir seviyede kümelenmesi, tek bir büyük işlemden daha anlamlıdır.

Order flow ile nasıl işlem yapılır?

1. Önce seviye: Order flow'u rastgele her mumda değil, önceden belirlediğin bir seviyede oku: destek, direnç, order block, likidite bölgesi.
2. Akışı izle: Fiyat seviyeye gelince agresif emirler fiyatı ilerletiyor mu, yoksa emiliyor mu?
3. Dönüş işareti bekle: Emilimden sonra deltanın ters yöne dönmesi, CVD'nin eğiminin değişmesi ve fiyatın seviyeden uzaklaşan bir mumla kapanması.
4. Stop: Emilim bölgesinin ötesine. Fiyat oraya giderse pasif taraf yenilmiştir.
5. Hedef: Bir sonraki likidite ya da yapı seviyesi. Order flow giriş zamanlamasını iyileştirir; hedefi fiyat yapısı belirler.

Sınırlar ve sık yapılan hatalar

• Tek borsa verisi: Gördüğün delta ve defter yalnız o borsaya aittir. Hacmin büyük kısmı başka bir yerde dönüyor olabilir.
• Küçük zaman diliminde gürültü: 1 dakikalık deltalar çok oynaktır; tek bir mumdan sonuç çıkarma.
• Defteri gerçek sanmak: Duvarlar çekilebilir, buzdağları görünmez.
• Uyumsuzluğu tetik sanmak: CVD uyumsuzluğu bir uyarıdır; onay fiyattan gelir.
• Seviyesiz okumak: Grafiğin ortasında görülen emilim, bir destekte görülenden çok daha az anlamlıdır.
• Büyük işlemi yön sanmak: Büyük alım bir short kapanışı olabilir.

Balina Avcısı'nda

Order flow panelinde delta, CVD, footprint, canlı emir defteri ve duvarlar ile büyük işlemler bir arada bulunur. Duvarların fiyat yaklaşınca yerinde kalıp kalmadığını canlı defterde izleyebilir, büyük işlemlerin hangi seviyelerde kümelendiğine bakabilirsin. Türev göstergeleri ile açık pozisyon ve fonlamayı da yanına koyarsan, agresif akışın yeni pozisyonla mı yoksa kapanışla mı geldiğini daha iyi tartarsın.

Kendini sına