Fair value gap (FVG): fiyat boşlukları ve dengesizlik

Fiyat bazen öyle hızlı hareket eder ki grafikte arkasında “boş” bir alan bırakır. Bu alana fair value gap denir, kısaca FVG; Türkçede dengesizlik ya da fiyat boşluğu diye de geçer. FVG, alıcılarla satıcılar arasında kısa süreli ama sert bir dengesizliğin izidir. Bu derste FVG'yi üç mumla nasıl bulacağını, doldurulmasının ne anlama geldiğini, ters FVG'yi ve FVG'yi diğer araçlarla nasıl birlikte kullanacağını göreceğiz.

FVG nedir?

FVG üç ardışık mumla tanımlanır. Ortadaki mum büyük ve hızlıdır; önemli olan, yanındaki iki mumun fitillerinin birbirine değmemesidir.

• Boğa FVG'si (bullish FVG): 1. mumun en yükseği, 3. mumun en düşüğünden aşağıda kalır. Aradaki boşluk FVG'dir.
• Ayı FVG'si (bearish FVG): 1. mumun en düşüğü, 3. mumun en yükseğinden yukarıda kalır. Yine aradaki boşluk FVG'dir.

Yani bakacağın şey 2. mum değil, 1. ve 3. mumun fitilleridir. 2. mum bu boşluğun üstünden geçmiştir ama o fiyatlarda yalnız tek yönlü, hızlı işlem olmuştur. Bu, hisse senetlerindeki gece boşluğundan (gap) farklıdır: orada hiç işlem olmaz, burada ise işlem olmuş ama dengesiz olmuştur.

Neden önemli olabilir?

Normal bir piyasada fiyat her basamakta alıcı ve satıcıyı buluşturarak ilerler. FVG oluşan yerde bir taraf öyle baskındır ki fiyat, karşı tarafı bulana kadar birkaç basamak sıçrar. Bundan iki ayrı sonuç çıkarılır:

1. Güçlü niyet: FVG, o yöndeki baskının ciddi olduğunu gösterir. Özellikle bir yapı kırılımı içinde oluşan FVG, hareketin gerçek olduğunu destekler.
2. Geri dönüş ihtimali: Fiyat o bölgede az işlem gördüğü için, ileride bu boşluğa dönüp “eksik kalan” işlemleri tamamlayabilir. Bu dönüşte bölge çoğu zaman bir tepki alanı olur.

İkinci fikir sıkça “fiyat her boşluğu doldurur” diye abartılır. Bu doğru değildir. Bazı FVG'ler haftalarca, bazıları hiç doldurulmaz. FVG'yi bir mıknatıs gibi değil, fiyat geri dönerse tepki aranacak bir bölge gibi düşün.

Hangi FVG'ler daha anlamlı?

Küçük zaman dilimlerinde neredeyse her hızlı mumda bir FVG çıkar. Hepsini çizersen grafik mor kutularla dolar. Ayıklamak için şu soruları sor:

• Boyutu ne? Boşluk, ortalama mum boyuna göre belirgin mi? ATR'nin küçük bir kesrinden dar boşluklar çoğu zaman gürültüdür.
• Nerede oluştu? Önceki tepeyi ya da dibi kıran hareketin içindeyse, yani yapıyı değiştirdiyse daha anlamlıdır.
• Taze mi? Henüz hiç dokunulmamış bir FVG, yarısı doldurulmuş olandan daha çok ilgi görür.
• Hangi zaman dilimi? Üst zaman dilimindeki bir FVG, alt zaman dilimindekilerden daha çok trader tarafından görülür.
• Bağlamla uyumlu mu? Yükseliş trendinde boğa FVG'leri, düşüş trendinde ayı FVG'leri öne çıkar.

Doldurulma: tam, kısmi, hiç

Fiyat FVG'ye geri döndüğünde boşluğun ne kadarını kapattığına bakılır:

• Tam doldurma: Fiyat boşluğun tamamını geçer, yani boğa FVG'sinde 1. mumun tepesine kadar iner.
• Kısmi doldurma: Fiyat boşluğa girer ama öbür ucuna varmadan döner. Sık kullanılan bir referans, boşluğun yüzde 50 seviyesidir; bazı kaynaklar buna “consequent encroachment” der.
• Doldurulmama: Fiyat boşluğa hiç dönmeden yoluna devam eder. Güçlü trendlerde sık görülür.

Doldurmanın kendisi de bilgi verir. Boğa FVG'sine dönen fiyat boşluğun içinde tepki verip yükselirse alıcılar hâlâ oradadır. Fiyat boşluğu gövdeyle aşağı kapatıp geçerse, o dengesizlik artık geçerli değildir.

Ters FVG (inversion)

Bir FVG gövdeyle tamamen kırıldığında bazen rol değiştirir. Boğa FVG'sinin altında kapanan fiyat, daha sonra o bölgeye aşağıdan döndüğünde bölge direnç gibi davranabilir. Buna ters FVG (inversion FVG, kısaca IFVG) denir. Mantık, destek ve direncin rol değişimi ile aynıdır: bölgede alım yapanlar zarara girmiştir ve fiyat geri geldiğinde çıkmak ister, ayrıca kırılımı görenler orada satış arar.

Ters FVG'yi de otomatik bir sinyal sayma. Kırılım sahte olabilir ve fiyat bölgenin üstüne geri dönebilir. Yine kapanışları ve tepkiyi izle.

Çakışma: FVG, Fibonacci ve order block

FVG'nin tek başına en büyük sorunu çok sayıda olmasıdır. Bu yüzden birçok trader, başka bir nedenle de önemli olan FVG'leri seçer:

• Fibonacci ile: Hareketin golden zone denen 0.618 ile 0.786 düzeltme aralığına düşen bir FVG.
• Order block ile: Hareketin başladığı order block'un hemen üstündeki FVG. Order block ile FVG çoğu zaman yan yana oluşur, çünkü ikisi de aynı sert hareketin parçasıdır.
• Likidite ile: Bir likidite avının hemen ardından gelen hareketin bıraktığı FVG.

FVG ile nasıl işlem yapılır?

1. Bağlamı belirle: Üst zaman diliminde yön ne? Yükselişte boğa FVG'lerini, düşüşte ayı FVG'lerini ara.
2. Bölgeyi işaretle: Yapıyı kıran hareketin içindeki, belirgin boyuttaki taze FVG'yi seç.
3. Giriş: Boşluğun yakın kenarında, yüzde 50 seviyesinde ya da fiyat boşluğa girince küçük zaman diliminde gelen onayla.
4. Stop: Boşluğun öbür ucunun ötesine ya da daha güvenli olarak hareketi başlatan dibin veya order block'un ötesine.
5. Hedef: Önceki tepe ya da dip, yani karşı taraftaki likidite.
6. Geçersizlik: Fiyat boşluğu gövdeyle kapatıp geçerse fikir bozulmuştur.

Sık yapılan hatalar

• 2. muma bakmak: Boşluk 2. mumun gövdesi değil, 1. ve 3. mumun fitilleri arasıdır.
• Her FVG'yi işaretlemek: Küçük, yapıyla ilgisi olmayan boşluklar grafiği kalabalıklaştırır ve isabeti düşürür.
• “Her boşluk dolar” inancı: Doldurulmayan FVG'ler de çoktur. Dolacak diye trendin tersine işlem açmak pahalıya patlar.
• Kapanmamış mumla FVG çizmek: 3. mum kapanana kadar fitili değişebilir ve boşluk kaybolabilir.
• Zaman dilimlerini karıştırmak: 1 dakikalıktaki FVG ile 4 saatlikteki aynı ağırlıkta değildir.

Balina Avcısı'nda

Fibonacci / OTE golden zone aracı 0.618 ile 0.786 aralığını grafiğe çizer ve OTE kurulumlarını gösterir; kendi işaretlediğin FVG'nin bu aralığa düşüp düşmediğini görebilirsin. Tepki bölgeleri fiyatın geçmişte tepki verdiği bölgeleri gösterir. Fiyat FVG'ye geldiğinde order flow panelinde delta ve büyük işlemleri izleyerek tepkinin gerçek alımla mı geldiğine bakabilirsin.

Kendini sına